आरती विष्णूमूर्ति जय महालया शक्ति मोहिनीराज आरती

आरती विष्णूमूर्ति । जय महालया शक्ति ।
आरती विष्णमूर्ति ॥ धृ ॥

मोहिनी रूप तुझें तुवा आणिलें युक्ति ।
बैसोनी देव दैत्य सर्व समुदाया पंक्ति ।
वाटिलें एकवट सुरा असुरा युक्ति ॥ १ ॥
आरती विष्णमूर्ति...

चोरूनि राहुनें अमृतपान केलें ।
देखोनि शशिसूर्य मग तुज जानविलें ।
चक्र हे काढोनियां त्याचे शिर छेदिले ।
ग्रासिले रविचंद्रा ग्रहण तेथोनि झालें ॥ २ ॥
आरती विष्णमूर्ति...

प्रसिद्ध निधिवास जेथें प्रवरा वाहे ।
ते स्थळीं वास तुझा भूमिवैकुंठ आहे ।
भक्तिमुक्ति शीघ्र पावे तव भजनी राहे ।
गोसावी नंदन म्हणे कृपेनें पाहे ॥ ३ ॥
आरती विष्णमूर्ति...

॥ आरतीचा संपूर्ण अर्थ ॥

ध्रुवपद:
हे विष्णूमूर्ती (आणि श्री खंडेरायाची शक्ती असलेली म्हाळसा माता / श्री मोहिनीराज), मी तुमची आरती करत आहे. तुमचा जयजयकार असो!

कडवे १:
जेव्हा समुद्रमंथनातून अमृत निघाले, तेव्हा तू अतिशय युक्तीने 'मोहिनीचे' (सुंदर स्त्रीचे) रूप धारण केलेस. देव आणि दानव (दैत्य) या सर्वांना तू एकाच पंक्तीत बसवलेस आणि अत्यंत शिताफीने केवळ देवांना अमृत वाटून असुरांना त्यापासून युक्तीने दूर ठेवलेस.

कडवे २:
अमृत वाटत असताना 'राहू' नावाच्या राक्षसाने देवाचे रूप घेऊन चोरून अमृत प्राशन केले. परंतु चंद्र आणि सूर्याने (शशिसूर्य) त्याला ओळखले आणि तुला ते निदर्शनास आणून दिले. तेव्हा तू लगेच तुझे सुदर्शन चक्र काढून त्या राहूचे मस्तक धडावेगळे केलेस. (त्याने अमृत प्यायले असल्यामुळे तो अमर झाला) आणि त्याचाच सूड म्हणून तो सूर्य आणि चंद्राला गिळतो (ग्रासतो), आणि तिथूनच सूर्यग्रहण व चंद्रग्रहण लागण्याची प्रथा सुरू झाली.

कडवे ३:
जिथे पवित्र 'प्रवरा' नदी वाहते, असे तुझे प्रसिद्ध 'निधिवास' (नेवासा, जिथे मोहिनीराजाचे मोठे मंदिर आहे) हे तीर्थक्षेत्र आहे. या ठिकाणी तुझा वास असल्यामुळे हे साक्षात पृथ्वीवरील वैकुंठ (भूमिवैकुंठ) बनले आहे. जे भक्त तुझ्या भजनात लीन राहतात, त्यांना तू लगेचच भक्ती आणि मुक्ती प्रदान करतेस. या आरतीचे रचनाकार 'गोसावीनंदन' म्हणतात की, हे माते/प्रभू, माझ्यावर नेहमी तुझी कृपादृष्टी असू दे.