॥ आरती विठ्ठलरखुमाईची ॥
युगे अठ्ठावीस विटेवरी उभा ।
वामांगी रखुमाई दिसे दिव्य शोभा ।
पुंडलिकाचे भेटी परब्रह्म आले गा।
चरणी वाहे भीमा उद्धरी जगा ।।१।।
जय देव जय देव जय पांडुरंगा ।
रखुमाईवल्लभा राईच्या वल्लभा पावे जिवलगा ।।धृ.।।
तुळसीमाळा गळां कर ठेवुनि कटी ।
कासे पीतांबर कस्तुरि लल्लाटीं ।
देव सुरवर नित्य येती भेटी ।
गरुड हनुमंत पुढे उभे रहाती ।। जय.।।२।।
धन्य वेणूनाद अनुक्षेत्रपाळा ।
सुवर्णाची कमळे वनमाळा गळां।
राई रखुमाई राणीया सकळा ।
ओवाळीती राजा विठोबा सांवळा ।।जय.।।३।।
ओवाळू आरत्या कुर्वंड्या येती ।
चंद्रभागेमाजीं सोडुनिया देती ।
दिंड्या पताका वैष्णव नाचती ।
पंढरीचा महिमा वर्णावा किती ।।जय.।।४।।
आषाढी कार्तिकी भक्तजन येती ।
चंद्रभागेमध्ये स्नान जे करिती ।
दर्शन वेळामात्रे तयां होय मुक्ति ।
केशवासी नामदेव भावे ओवाळीती ।।
जय देव जय देव जय...।।५।।
॥ आरतीचा संपूर्ण अर्थ ॥
ध्रुवपद: हे पांडुरंगा, रुक्मिणी आणि राहीच्या (सत्यभामेच्या) पती, तुझा जयजयकार असो. तू आम्हा भक्तांना पाव (दर्शन दे).कडवे १: गेली अठ्ठावीस युगे हा विठ्ठल विटेवर उभा आहे. त्याच्या डाव्या बाजूला (वामांगी) रुक्मिणी मातेची दिव्य शोभा दिसत आहे. पुंडलिकाच्या भेटीसाठी साक्षात परब्रह्म पंढरपुरात आले आहे. त्यांच्या चरणांवरून भीमा (चंद्रभागा) नदी वाहत असून ती संपूर्ण जगाचा उद्धार करत आहे.
कडवे २: देवाच्या गळ्यात तुळशीची माळ आहे, हात कमरेवर (कटीवर) ठेवलेले आहेत. त्याने पिवळा पीतांबर नेसला असून कपाळावर (लल्लाटी) कस्तुरीचा टिळा आहे. सर्व देव-देवता त्याला भेटण्यासाठी रोज येतात, आणि गरुड व मारुती त्याच्यासमोर हात जोडून उभे असतात.
कडवे ३: त्याच्या गळ्यात सुवर्णाची कमळे आणि वनमाला आहे. राही, रखुमाई या सर्व राण्या आपल्या लाडक्या सावळ्या विठोबा राजाला आरती ओवाळत आहेत.
कडवे ४: लोक आरत्या ओवाळून कुरवंड्या (नैवेद्याचे द्रोण/दीप) चंद्रभागेच्या पात्रात सोडत आहेत. वैष्णव भक्त दिंड्या आणि पताका घेऊन आनंदाने नाचत आहेत. या पंढरीचा महिमा कसा वर्णावा!
कडवे ५: आषाढी आणि कार्तिकी एकादशीला असंख्य भक्त येथे येतात आणि चंद्रभागेत स्नान करतात. या देवाच्या केवळ एका दर्शनाने भक्तांना मुक्ती मिळते. नामदेव महाराज देवाला अत्यंत भक्तीभावाने आरती ओवाळत आहेत.