जय जय जगदंबे श्री अंबे | Jay Jay Jagadambe Shri Ambe | देवीची आरती

॥ जय जय जगदंबे श्री अंबे ॥

जय जय जगदंबे । श्री अंबे ।
रेणुक, कल्पकदंबे जय जय जगदंबे ॥ धृ ॥

अनुपम स्वरुपाची, तुझी घाटी । अन्य नसे या सृष्टी ॥
तुजसम रुप दुसरे परमेष्टी । करिता झाला कष्टी ॥
शशीरस रसरसला, वदनपुटी । दिव्य सुलोचन दृष्टी ॥
सुवर्ण रत्नांच्या शिरी मुकुटीं । लोपति रवि शशि कोटी ॥
गजमुखं तुज स्तविले हेरम्बे । मंगल सकळारंभे ॥ १ ॥
जय जय जगदंबे...

कुंकम चिरी शोभे मळवटी । कस्तुरी तिलक लल्लाटी ॥
नासिक अति सरळ हनुवटी । रुचिरामृतरस ओठी ॥
समान जणुं लवल्या धनुकोटी । आकर्ण लोचन भ्रुकुटी ॥
शिरी निट भांग वळी उफराटी । कर्नाटकची धाटी ॥
भुंजग निळरंगापरि शोभे । वेणी पाठीवर लोंबे ॥ २ ॥
जय जय जगदंबे...

कंकणे कनकाची मनगटी । दिव्य मुद्या दश बोटी ॥
बाजूबंद नगे बाहुवटी । चर्चुनी केशर ऊटी ॥
सुगंध पुष्पांचे हार कंठी । बहु मोत्यांची दाटी ॥
अंगी नवी चोळी जरिकाठी । पीत पितांबर तगटी ॥
पैंजण पदकमळी अति शोभे । भ्रमर धावती लोभे ॥ ३ ॥
जय जय जगदंबे...

साक्षप तुं क्षितीच्या तळवटी । तूचि स्वये जगजेठी ॥
ओवाळिन आरती दीपताटी । घेऊनी कर संपुष्टी ॥
करुणामृतहृदये संकष्टी । धावसि भक्तासाठी ॥
विष्णुदास सदा बहुकष्टी । देशिल जरि निज भेटी ॥
तरि मज काय उणे या लाभे । धाव पाव अविलंबे ॥ ४ ॥
जय जय जगदंबे...

▼ आरतीचा संपूर्ण अर्थ वाचा ▼

॥ आरतीचा सविस्तर अर्थ ॥
ध्रुवपद:
हे माता जगदंबे, श्री अंबाबाई आणि रेणुका माते, कल्पवृक्षाप्रमाणे भक्तांच्या इच्छा पूर्ण करणाऱ्या हे माते, तुझा जयजयकार असो.

कडवे १ (दिव्य स्वरूप व सौंदर्य):
हे माते, तुझे रूप अत्यंत अनुपम आणि अद्वितीय आहे, संपूर्ण सृष्टीत तुझ्यासारखे दुसरे रूप नाही. ब्रह्मांड रचणारा परमेष्टी (ब्रह्मदेव) सुद्धा तुझ्यासारखे रूप निर्माण करताना कष्टी झाला असेल. तुझ्या मुखावर चंद्रासारखा आनंद व कांती पसरली आहे, आणि तुझे डोळे अतिशय दिव्य व सुंदर आहेत. तुझ्या मस्तकावरील सुवर्ण व रत्नांची मुकुटे इतकी तेजस्वी आहेत की त्यांच्यापुढे कोटी सूर्य आणि चंद्रही फिके पडतात. सर्व मंगळकार्यांच्या प्रारंभी साक्षात गणपतीने (गजमुख) तुझी स्तुती केली आहे.

कडवे २ (मुखकमल वेशभूषा - कर्नाटक धाटी):
तुझ्या मळवटी कुंकवाची रेषा आणि कपाळावर कस्तुरीचा सुंदर टिळा शोभून दिसत आहे. तुझे नाक सरळ, हनुवटी सुंदर आणि ओठ अमृतासारखे रसाळ आहेत. तुझ्या पापण्या धनुष्यासारख्या आणि डोळे कानपिगापर्यंत पोहोचणारे मोठे व सुंदर आहेत. तुझ्या मस्तकावरील भांग आणि वेणीची रचना ही कर्नाटक शैलीची (धाटी) आहे. निळ्या रंगाच्या सर्पाप्रमाणे तुझी काळ्याभोर केसांची वेणी पाठीवर सुंदर लोंबत आहे.

कडवे ३ (अलंकार व वस्त्रभूषणे):
तुझ्या मनगटावर सोन्याची कंकणे आणि दहा बोटांमध्ये दिव्य मुदिका (अंगठ्या) घातलेल्या आहेत. बाहूंवर बाजूबंद शोभत असून अंगाला केशर व उटणे चर्चिले आहे. कंठात सुगंधी पुष्पांचे हार आणि बहुमोल मोत्यांची दाटी आहे. अंगावर जरिकाठीची नवी चोळी आणि सुंदर पिवळा पितांबर परिधान केला आहे. तुझ्या चरणकमळांवर वाजत असलेले पैंजण पाहून भ्रमरही लोभाने तिथे धाव घेतात.

कडवे ४ (भक्त समर्पण व विनंती):
तू या पृथ्वीतलावर सर्वसाक्षी आणि स्वये जगजेठी (जगाची मालकीण) आहेस. मी हातामध्ये आरतीची ताट घेऊन तुझी ओवाळणी करत आहे. हे करुणामृत हृदय असणाऱ्या माते, संकटात सापडलेल्या भक्तासाठी तू धावून येतेस. तुझा दास 'विष्णुदास' हा अनेक कष्टात असून, तू जर त्याला प्रत्यक्ष दर्शन आणि भेट दिलीस, तर मला याहून अधिक मोठा लाभ कोणता हवा? हे माते, माझ्या मदतीसाठी विलंब न लावता लवकर धावून ये.
थोडे नवीन जरा जुने