प्रधान संकल्प | धार्मिक पूजा विधी विशेष संकल्प:

॥ प्रधानसङ्कल्पः ॥

ॐ तिथिर्विष्णुस्तथावारो नक्षत्रं विष्णुरेव च ।
योगश्च करणं चैव सर्वं विष्णुमयं जगत् ॥
सूर्यः सोमो यमः कालो महाभूतानि पञ्च च ।
एते शुभा शुभस्येह कर्मणो नव साक्षिणः ॥

ॐ विष्णुर्विष्णुर्विष्णुः श्रीमद्भगवतो महापुरुषस्य विष्णो राज्ञया प्रवर्तमानस्य अद्य ब्रह्मणो द्वितीये परार्द्धे श्रीश्वेतवाराहकल्पे वैवस्वतमन्वन्तरे अष्टाविंशतितमे कलियुगे कलिप्रथमचरणे भारतवर्षे जम्बूद्वीपे आर्यावर्तान्तर्गत ब्रह्मार्वतैकदेशे पुण्यप्रदेशे, दंडकारण्यदेशे, अमुक (गाव का नाम) नगरे, अमुक (अगर कोई नदी हो नाम ) नद्याः अमुक (पूर्व, दक्षिण आदी) दिग्भागे, अमुक श्री शालिवाहन शके अस्मिन् वर्तमाने, अमुकनामसंवत्सरे, अमुकायने, अमुकर्तौ, अमुकमासे, अमुकपक्षे, अमुकतिथौ, अमुकवासरे, अमुकनक्षत्रे, अमुकराशिस्थिते चन्द्रे, अमुकराशिस्थिते श्रीसूर्ये, अमुकराशिस्थिते देवगुरौ शेषेषु ग्रहेषु यथायथं राशिस्थानस्थितेषु सत्सु एवं गुणविशेषेण विशिष्टायां शुभपुण्यतिथौ अमुकगोत्रोत्पन्न: अमुक शर्माऽहं (वर्माऽहं गुप्तोऽहं, दासोऽहं) वा यजमान: , अस्मिन पुण्याहे अस्याः  ममात्मनः श्रुतिस्मृतिपुराणोक्त फल प्राप्त्यर्थम् ऐश्वर्याभिवृद्ध्यर्थ अप्राप्तलक्ष्मीः प्राप्त्यर्थं प्राप्तलक्ष्म्याश्चिरकालसंरक्षणार्थं सकलमन ईप्सित कामना संसिद्ध्यर्थं लोके सभायां, राजद्वारे, (न्यायालये, कार्यालये, व्यापारे, कृषिक्षेत्रे, ) वा सर्वत्र यशोविजयलाभादि प्राप्त्यर्थं मम इहजन्मनि जन्मान्तरे वा सकल दुरितोपशमनार्थं मम सभार्यस्य, सपुत्रस्य सबान्धवस्य अखिल कुटुम्ब सहितस्य समस्त भय व्याधि जरा पीडा अपमृत्यु परिहार द्वारा, आयुरारोग्यैश्वर्याभिवृद्ध्यर्थं, परमन्त्र, परयन्त्र, परतन्त्र, परकृत्य, प्रयोग छेदनार्थं गृहे सुख शान्ति प्राप्त्यर्थं, मम जन्मकुण्डल्यां, वर्षकुण्डल्यां, गोचरकुण्डल्यां, दशाविंशोत्तरी कृत सर्वकुयोग निवारणार्थं मम जन्मराशेः अखिल कुटुम्बस्य वा जन्मराशेः सकाशाद्ये केचिद्विरुद्ध चतुर्थाष्टम द्वादश स्थान स्थित क्रूर ग्रहास्तेः सूचितं सूचयिष्यमाणं च यत्सर्वारिष्टं तद्विनाश द्वारा नवम पञ्चम एकादश स्थान स्थितवत् ग्रहाणां शुभफलप्राप्त्यर्थम् आदित्यादिनवग्रह अनुकूलता सिद्ध्यर्थम् इन्द्रादिदशदिक्पालप्रसन्नता सिद्ध्यर्थम् आधिदैविक-आधिभौतिक-आध्यात्मिक त्रिविधताप उपशमनार्थं धर्मार्थकाममोक्षफलवाप्त्यर्थं अमुकदेवता प्रीत्यर्थं अमुकयागं च अहं / ब्राह्मण द्वारा कारयिष्ये/करिष्ये/करिष्यामहे ॥

॥ संकल्पाचा संपूर्ण आणि सोपा अर्थ ॥

प्रस्तावना:
ॐ तिथी, वार, नक्षत्र, योग आणि करण हे पंचांगाचे पाचही अंग साक्षात भगवान विष्णूंचेच रूप आहेत आणि हे संपूर्ण जग विष्णुमय आहे. सूर्य, चंद्र, यम, काळ आणि पाच महाभूते (पृथ्वी, जल, अग्नी, वायू, आकाश) हे नऊ घटक या जगात आपण करत असलेल्या प्रत्येक बऱ्या-वाईट कर्माचे साक्षीदार आहेत.

देश-काळ संकीर्तन (वेळ आणि स्थळाचा उल्लेख):
परमपुरुष भगवान विष्णूच्या आज्ञेने चालू असलेल्या ब्रह्मदेवाच्या दुसऱ्या परार्धात, श्वेतवाराह कल्पात, वैवस्वत मन्वंतरात, अठ्ठाविसाव्या कलियुगाच्या पहिल्या चरणात, भरतखंडात, जम्बूद्वीपात, आर्यावर्तात (येथे पूजा करणारा स्वतःच्या देशाचा, राज्याचा, गावाचा आणि जवळच्या नदीचा उल्लेख करतो)... सध्या चालू असलेल्या शालिवाहन शकात, अमुक संवत्सरात (वर्षात), अमुक अयन, ऋतू, महिना, पक्ष, तिथी, वार आणि नक्षत्रावर, तसेच चंद्र, सूर्य आणि गुरू यांच्या विशिष्ट राशीस्थितीत...

मुख्य संकल्प आणि उद्देश:
अशा या अतिशय शुभ आणि पुण्यदायी तिथीला, 'अमुक' गोत्रात उत्पन्न झालेला मी 'अमुक' नावाचा व्यक्ती (येथे स्वतःचे गोत्र आणि नाव घ्यावे), श्रुती-स्मृती-पुराणांमध्ये सांगितलेले पूजेचे पुण्य फळ प्राप्त व्हावे म्हणून हा संकल्प करत आहे. माझ्या ऐश्वर्यात वाढ व्हावी, जी संपत्ती मिळालेली नाही ती मिळावी आणि मिळालेली लक्ष्मी चिरकाळ टिकून राहावी, मनातील सर्व इच्छित कामना पूर्ण व्हाव्यात, समाजात, न्यायालयात किंवा व्यापारात सर्वत्र मला यश आणि विजय प्राप्त व्हावा.

कुटुंब आणि आरोग्य:
माझ्या या जन्मातील आणि मागील जन्मातील सर्व पापांचा नाश व्हावा. मी माझी पत्नी, मुले, बांधव आणि संपूर्ण कुटुंबासह सर्व प्रकारची भीती, आजार, म्हातारपण आणि अकाली मृत्यू यातून मुक्त व्हावे. आयुष्य आणि आरोग्यात वाढ व्हावी. इतरांनी केलेली करणी, जादूटोणा किंवा वाईट प्रयोगांचा नाश व्हावा आणि घरात सुख-शांती नांदावी.

ग्रहशांती आणि फलप्राप्ती:
माझ्या जन्मकुंडली, वर्षकुंडली किंवा गोचर कुंडलीतील सर्व वाईट योगांचे निवारण व्हावे. चौथ्या, आठव्या किंवा बाराव्या स्थानातील क्रूर ग्रहांमुळे होणारा त्रास दूर होऊन नवव्या, पाचव्या आणि अकराव्या स्थानातील ग्रहांसारखे शुभ फळ मला मिळावे. नवग्रह आणि दिशांचे स्वामी प्रसन्न व्हावेत. आधिदैविक, आधिभौतिक आणि आध्यात्मिक अशा तीनही प्रकारच्या तापांचा (दुःखांचा) नाश होऊन धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष यांची प्राप्ती व्हावी, यासाठी मी अमुक देवतेच्या (उदा. गणपती, शिव, देवी इ.) प्रसन्नतेसाठी हे धर्मकार्य/पूजा करत आहे.

संकल्पाचे महत्त्व (टीपांचा अर्थ):
विविध स्मृती आणि पुराणांमध्ये सांगितले आहे की - स्नान, दान, व्रत किंवा पूजा करण्यापूर्वी 'संकल्प' करणे अत्यंत आवश्यक आहे, अन्यथा ते पुण्यकर्म निष्फळ ठरते. संकल्पाशिवाय केलेले कोणतेही धर्मकार्य अर्धेच फळ देते. म्हणून महिना, पक्ष, तिथी आणि आपल्या कर्माचे कारण यांचा उच्चार करूनच नेहमी पूजाविधी सुरू करावा.