॥ श्री अन्नपूर्णा स्तोत्रम् ॥
नित्यानन्दकरी वराभयकरी सौन्दर्यरत्नाकरी
निर्धूताखिलघोरपावनकरी प्रत्यक्षमाहेश्वरी ।
प्रालेयाचलवंशपावनकरी काशीपुराधीश्वरी
भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥ १ ॥
नानारत्नविचित्रभूषणकरी हेमाम्बराडम्बरी
मुक्ताहारविलम्बमानविलसद्वक्षोजकुम्भान्तरी ।
काश्मीरागरुवासिताङ्गरुचिरे काशीपुराधीश्वरी
भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥ २ ॥
योगानन्दकरी रिपुक्षयकरी धर्मार्थनिष्ठाकरी
चन्द्रार्कानलभासमानलहरी त्रैलोक्यरक्षाकरी ।
सर्वैश्वर्यसमस्तवाञ्छितकरी काशीपुराधीश्वरी
भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥ ३ ॥
कैलासाचलकन्दरालयकरी गौरी उमा शङ्करी
कौमारी निगमार्थगोचरकरी ओङ्कारबीजाक्षरी ।
मोक्षद्वारकपाटपाटनकरी काशीपुराधीश्वरी
भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥ ४ ॥
दृश्यादृश्यविभूतिवाहनकरी ब्रह्माण्डभाण्डोदरी
लीलानाटकसूत्रभेदनकरी विज्ञानदीपाङ्कुरी ।
श्रीविश्वेशमनःप्रसादनकरी काशीपुराधीश्वरी
भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥ ५ ॥
उर्वीसर्वजनेश्वरी भगवती मातान्नपूर्णेश्वरी
वेणीनीलसमानकुन्तलहरी नित्यान्नदानेश्वरी ।
सर्वानन्दकरी सदा शुभकरी काशीपुराधीश्वरी
भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥ ६ ॥
आदिक्षान्तसमस्तवर्णनकरी शम्भोस्त्रिभावाकरी
काश्मीरात्रिजलेश्वरी त्रिलहरी नित्याङ्कुरा शर्वरी ।
कामाकाङ्क्षकरी जनोदयकरी काशीपुराधीश्वरी
भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥ ७ ॥
देवी सर्वविचित्ररत्नरचिता दाक्षायणी सुन्दरी
वामं स्वादुपयोधरप्रियकरी सौभाग्यमाहेश्वरी ।
भक्ताभीष्टकरी सदा शुभकरी काशीपुराधीश्वरी
भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥ ८ ॥
चन्द्रार्कानलकोटिकोटिसदृशा चन्द्रांशुबिम्बाधरी
चन्द्रार्काग्निसमानकुन्तलधरी चन्द्रार्कवर्णेश्वरी ।
मालापुस्तकपाशासाङ्कुशधरी काशीपुराधीश्वरी
भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥ ९ ॥
क्षत्रत्राणकरी महाऽभयकरी माता कृपासागरी
साक्षान्मोक्षकरी सदा शिवकरी विश्वेश्वरश्रीधरी ।
दक्षाक्रन्दकरी निरामयकरी काशीपुराधीश्वरी
भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥ १० ॥
अन्नपूर्णे सदापूर्णे शङ्करप्राणवल्लभे ।
ज्ञानवैराग्यसिद्ध्यर्थं भिक्षां देहि च पार्वति ॥ ११ ॥
माता च पार्वती देवी पिता देवो महेश्वरः ।
बान्धवाः शिवभक्ताश्च स्वदेशो भुवनत्रयम् ॥ १२ ॥
▼ स्तोत्राचा संपूर्ण अर्थ वाचा ▼
जी माता भक्तांना निरंतर आनंद देते, वर आणि अभय प्रदान करते, जी सौंदर्याची रत्नाकर (खाण) आहे, सर्वांचे पाप नाहीसे करून पवित्र करणारी आणि प्रत्यक्ष साक्षात माहेश्वरी (महेशपत्नी) आहे. जी पर्वतराजा हिमालयाच्या वंशाला पवित्र करणारी, काशी नगरीची अधिपती आहे, हे माते अन्नपूर्णे, तू मला भिक्षा (अन्नदान) दे आणि माझ्या कृपेचा आधार बन.
श्लोक २:
जी अनेक प्रकारच्या रत्नांच्या दागिन्यांनी विरचित आहे, जिने सोन्याची वस्त्रे परिधान केली आहेत. जिच्या छातीवर सुंदर मोत्यांचा हार झळकत आहे. जिच्या अंगाला कश्मीरी चन्दन आणि अगरूचे सुगंधी उटणे लावले आहे, अशी हे काशीपुराधीश्वर माता अन्नपूर्णे, मला भिक्षा दे.
श्लोक ३:
जी योगाचा आनंद देणारी, शत्रूंचा नाश करणारी, धर्म आणि अर्थामध्ये निष्ठा निर्माण करणारी आहे. सूर्य, चंद्र आणि अग्नीसारख्या तेजस्वी लहरी जिच्यात आहेत आणि जी तिन्ही लोकांचे रक्षण करते, तसेच सर्वांच्या सर्व इच्छा पूर्ण करणारी काशीची अधिपती माता अन्नपूर्णा, मला भिक्षा दे.
श्लोक ४:
जी कैलास पर्वताच्या गुहेत निवास करते, जी गौरी, उमा आणि शंकराची पत्नी आहे. जी कुमारस्वरूपा, वेदांचा अर्थ समजून देणारी आणि ओंकार बीजाक्षर रूप आहे. जी मोक्षाच्या दरवाजाचे कपाट उघडून देणारी काशीची अधिपती आहे, त्या माता अन्नपूर्णेने मला भिक्षा द्यावी.
श्लोक ५:
दृश्य आणि अदृश्य सर्व संपत्ती जिला धारण करते, जिच्या उदरात (पोटात) संपूर्ण ब्रह्मांड समावलेले आहे. जी या लीला-नाटकाचे सूत्र चालवणारी आणि आत्मज्ञानाचा दिवा तेववणारी आहे, जी विश्वेश्वराचे (शिवाचे) मन प्रसन्न करणारी माता अन्नपूर्णा आहे, तिने मला भिक्षा द्यावी.
श्लोक ६:
जी संपूर्ण पृथ्वीच्या जणांची ईश्वरी आहे, जी निळ्या नदीच्या प्रवाहासारख्या काळ्या केसांची लट असणारी आणि नित्य अन्नदान करणारी आहे. जिने सर्व जगाला आनंद आणि शुभ फल दिले आहे, अशा काशीच्या राणी माता अन्नपूर्णेने मला भिक्षा द्यावी.
श्लोक ७:
जिने 'अ' पासून 'क्ष' पर्यंत सर्व वर्णांना (भाषेला/शब्दांना) उत्पन्न केले आहे, जी शंकराच्या तीनही भावांना धारण करते. जिच्यात इच्छा आणि जनन शक्ती आहे, अशा काशीपुराधीश्वर माता अन्नपूर्णेने मला भिक्षा द्यावी.
श्लोक ८:
जी देवी विविध सुंदर रत्नांनी रचलेली, दक्षाची कन्या दाक्षायणी आणि अत्यंत सुंदर आहे. भक्तांच्या सर्व इच्छा पूर्ण करणारी आणि त्यांना सौभाग्य देणारी ती माता अन्नपूर्णा मला भिक्षा दे.
श्लोक ९:
कोटी-कोटी सूर्य-चंद्र-अग्नीसारखा प्रकाश जिच्यात आहे, जिचे ओठ चंद्राच्या बिंबासारखे सुंदर आहेत. जिच्या हातात जपमाळा, पुस्तक, पाश आणि अंकुश शोभतो, ती काशीची राणी माता अन्नपूर्णा मला भिक्षा देवो.
श्लोक १०:
क्षत्रीयांचे रक्षण करणारी, महाअभय देणारी आणि कृपेचा सागर असणारी माता, जी साक्षात मोक्ष देणारी आणि विश्वेश्वराची पत्नी आहे, त्या माता अन्नपूर्णेने मला भिक्षा द्यावी.
श्लोक ११:
हे अन्नपूर्णे, सदापूर्णे, भगवान शंकराच्या प्राणवल्लभे (प्रिय पत्नी) हे माता पार्वती, मला ज्ञान आणि वैराग्याची सिद्धी प्राप्त व्हावी म्हणून तू मला भिक्षा (अन्न व भक्तीची भिक्षा) दे.
श्लोक १२ (समर्पण):
माता ही माझी पार्वती देवी आहे, पिता हे देव महेश्वर (शंकर) आहेत, माझे बांधव (नातेवाईक) हे सर्व शिवभक्त आहेत आणि हे तीनही भुवन म्हणजेच माझा स्वतःचा देश (घर) आहे.