संपूर्ण श्री सत्यनारायण कथा ( संक्षिप्त )

॥ श्रीसत्यनारायण कथा ॥

अध्याय १ ला

प्राचीन काळी नैमिषारण्यामध्ये सूतमुनींनी शौनक आदि ऋषींना जी अत्यंत पवित्र कथा सांगितली होती तीच मी तुम्हाला सांगतो , ऐकावे . सूतमुनी म्हणाले, "हे ऋषींनो! एकदा नारद मुनी तिन्ही लोकांचे भ्रमण करत असताना मृत्युलोकात आले. तिथे त्यांनी अनेक लोकांना दुःखात आणि संकटात पाहिले. लोकांचे हे दुःख दूर करण्यासाठी उपाय शोधण्याच्या हेतूने नारद वैकुंठात गेले. तेथे श्रीविष्णूंची भेट घेऊन त्यांनी स्तुती केली. भगवान विष्णूंनी त्यांना आगमनाचे कारण विचारले, तेव्हा नारदांनी मृत्युलोकातील मानवांच्या कल्याणाचा मार्ग विचारला. त्यावर श्रीविष्णू म्हणाले, 'हे नारद! सुख, सौभाग्य, संतती, यश आणि ऐश्वर्य प्रदान करणारे असे श्री सत्यनारायणाचे एक महान व्रत आहे. श्रद्धेने हे व्रत करणारा मनुष्य नक्कीच सुखी होतो.' भगवंतांचे हे शब्द ऐकून नारदमुनींनी त्यांना वंदन केले आणि पृथ्वीवर परत येऊन दुःखी जनांना या व्रताचा उपदेश केला. हे व्रत केल्याने सर्व लोक सुखी झाले. जे कुणी हे व्रत करतील, त्यांच्या आयुष्यात सुख-समृद्धी येईल."

॥ इति श्रीस्कंदपुराणे रेवाखंडे सत्यनारायणव्रतकथायां प्रथमोऽध्यायः ॥
श्रीसत्यनारायण भगवान की जय ॥

अध्याय २ रा

सूतमुनी पुढे म्हणाले, त्यानंतर हे व्रत कोणी केले सांगतो , ऐकावे . "काशी नगरीत एक अत्यंत दरिद्री ब्राह्मण राहत होता, जो भिक्षा मागून उदरनिर्वाह करत असे. एके दिवशी भिक्षाटन करताना त्याने अत्यंत काकुळतीने देवाची प्रार्थना केली. त्याची ती आर्त हाक ऐकून भगवान स्वतः एका वृद्ध भिक्षुकाचे रूप धारण करून त्याच्यासमोर प्रकट झाले. त्यांनी ब्राह्मणाला त्याच्या दुःखाचे कारण विचारले. ब्राह्मणाने आपली गरिबी आणि व्यथा सांगितल्यावर, प्रभूने त्याला श्री सत्यनारायणाचे व्रत करण्याचा उपदेश दिला. त्या गरीब ब्राह्मणाने भक्तीभावाने हे व्रत केले आणि सत्यनारायनाच्या कृपेने तो धनवान व सुखी झाला. कालांतराने, एका गरीब लाकूडतोड्याने या ब्राह्मणाकडून व्रताची माहिती घेतली आणि स्वतःही हे व्रत श्रद्धेने केले. परिणामी, त्याचीही सर्व संकटे दूर झाली आणि तो सुखी झाला. हे व्रत त्वरित फळ देणारे आहे; जो कोणी हे मनोभावे करेल, तो सर्व प्रकारच्या दुःखांतून मुक्त होऊन आनंद प्राप्त करेल."

॥ इति श्रीस्कंदपुराणे रेवाखंडे सत्यनारायणव्रतकथायां द्वितीयोऽध्यायः ॥
श्रीसत्यनारायण भगवान की जय ॥

अध्याय ३ रा

सूतमुनी म्हणाले,आणखी एक कथा सांगतो , ऐकावे . "प्राचीन काळात उल्कामुख नावाचा एक राजा होता. त्याने भद्रशीला नदीच्या तीरावर एक भव्य मंडप उभारून सत्यनारायणाची महापूजा आयोजित केली. सर्वत्र दिव्यांची रोषणाई आणि मंगलवाद्यांचा गजर सुरू होता. त्याच वेळी साधू नावाचा एक व्यापारी आपल्या जहाजातून तिथून जात होता. किनाऱ्यावर उतरून त्याने राजाची ती पूजा पाहिली आणि राजाकडून त्या व्रताचे महत्त्व व कारण जाणून घेतले.राजाने त्याला सांगितले हि सत्यनारायणाची महापूजा आहे . या देवाच्या कृपा प्रसादाने धन , पुत्र, इत्यादी सर्व वस्तूंचा लाभ होतो . साधू वाण्याने सर्व समजून घेतले व त्यानंतर गावी परतल्यावर त्याने आपली पत्नी लीलावती हिला या व्रताची माहिती दिली आणि 'मूल झाल्यावर आपणही हे व्रत करू' असा नवस केला. काही काळाने त्यांना एक कन्यारत्न प्राप्त झाले, जिचे नाव कलावती ठेवण्यात आले. कलावती मोठी झाली, तिचा विवाहही पार पडला; मात्र साधू वाण्याने आपला नवस पूर्ण केला नाही. सत्यनारायणाची पूजा करण्याचे विसरून तो आपल्या जावयाला सोबत घेऊन चंद्रकेतू राजाच्या रत्नसार नगरीत व्यापारासाठी गेला. तिथे त्यांनी मोठा व्यापार सुरू केला, पण देवाच्या अवकृपेने राजवाड्यात झालेल्या चोरीचा आळ त्यांच्यावर आला. राजाने त्या दोघांनाही बंदीखान्यात टाकले. इकडे त्यांच्या मूळ गावी, त्यांच्या घरावर चोरांनी हल्ला करून सर्व संपत्ती लुटून नेली. परिस्थिती इतकी बिकट झाली की लीलावती आणि कलावतीला भिक्षा मागावी लागली. भिक्षाटन करत असताना त्यांनी सत्यनारायणाची पूजा पाहिली आणि स्वतःही हे व्रत केले. त्यांच्या पूजेने प्रसन्न होऊन भगवंतांनी चंद्रकेतू राजाला दृष्टांत दिला आणि त्या निष्पाप व्यापाऱ्यांना मुक्त करण्याचा आदेश दिला. राजाने त्यांना सन्मानाने सोडले आणि दुप्पट धन देऊन त्यांची रवानगी केली. त्यानंतर साधू वाणी ते धन घेऊन आपल्या गावी परतण्यासाठी निघाला."

॥ इति श्रीस्कंदपुराणे रेवाखंडे सत्यनारायणव्रतकथायां तृतीयोऽध्यायः ॥
श्रीसत्यनारायण भगवान की जय ॥

अध्याय ४ था

सूतमुनी पुढे म्हणाले, "राजाची परवानगी घेऊन साधू वाणी आणि त्याचा जावई परतीच्या प्रवासाला निघाले. नदीकिनारी ते विश्रांती घेत असताना, सत्यनारायण देवाने एका संन्याशाचे रूप घेतले आणि त्यांची परीक्षा पाहण्यासाठी ते तिथे आले. त्यांनी वाण्याला विचारले, 'शेठजी, तुमच्या नौकेत काय भरले आहे?' साधू वाणी म्हणाला,का रे संन्याशा तुला की करायचे 'यात फक्त पालापाचोळा आणि वेली आहेत.' संन्याशाने 'तथास्तु' म्हटले, आणि खरोखरच जहाजातील सर्व संपत्तीचे पालापाचोळ्यात रूपांतर झाले. हे पाहून वाणी अत्यंत दुःखी झाला, पण लवकरच त्याला आपली चूक उमगली. त्याने त्या संन्याशाची क्षमा मागितली आणि शरण गेला.संन्याशी रूपातील भगवंतांनी कृपा करून त्याचे गेलेले सर्व धन परत दिले. त्यानंतर ते गावी पोहोचले. वडिलांच्या आणि पतीच्या आगमनाची बातमी ऐकून कलावती सत्यनारायणाचा प्रसाद न घेताच त्यांना भेटण्यासाठी धावत गेली. देवाच्या कोपामुळे तिचा पती आणि ती नौका अचानक दिसेनासे झाले. साधू वाण्याने पुन्हा देवाची प्रार्थना केली, तेव्हा आकाशवाणी झाली की, 'तुझ्या मुलीने प्रसादाचा अपमान केला आहे. तिने घरी जाऊन प्रसाद ग्रहण करून परत आल्यास तिचे पती आणि वैभव तिला परत मिळेल.' कलावतीने घरी जाऊन प्रसाद भक्षण केला आणि परत आल्यावर तिला तिचे पती व सर्व संपत्ती पुन्हा प्राप्त झाली. मग साधू वाण्याने घरी जाऊन आपला जुना नवस फेडण्यासाठी सत्यनारायणाची महापूजा केली. आयुष्यभर सर्व ऐहिक सुखांचा उपभोग घेऊन शेवटी त्याला वैकुंठलोकाची प्राप्ती झाली."

॥ इति श्रीस्कंदपुराणे रेवाखंडे सत्यनारायणव्रतकथायां चतुर्थोऽध्यायः ॥
श्रीसत्यनारायण भगवान की जय ॥

अध्याय ५ वा

सूतमुनी म्हणाले, अजून एक कथा सांगतो , ऐकावी . अंगध्वज नावाचा एक राजा होता. एकदा तो अरण्यात शिकारीसाठी गेला होता. शिकार झाल्यावर विश्रांतीसाठी तो एका वटवृक्षाखाली बसला. त्याच वडाच्या झाडाच्या दुसऱ्या बाजूला काही गवळी लोक मिळून श्री सत्यनारायणाची पूजा करत होती. त्यांनी प्रेमाने तो प्रसादाचा वाटा राजाला आणून दिला, परंतु अहंकारापोटी राजाने त्या प्रसादाचा अपमान करून तो टाकून दिला आणि आपल्या शिकारीसह तो राजधानीकडे निघाला. जेव्हा तो शहराच्या वेशीवर पोहोचला, तेव्हा त्याला दिसले की त्याचे संपूर्ण राज्य उद्ध्वस्त झाले आहे आणि सगळीकडे हाहाकार उडाला आहे. राजाला लगेच आपल्या चुकीची जाणीव झाली आणि तो त्वरित पुन्हा त्या अरण्यात गेला. गवळी लोकांनी केलेल्या पूजेच्या ठिकाणी जाऊन त्याने अत्यंत नम्रपणे श्री सत्यदेवाची क्षमा मागितली आणि पूजा केली. देवाच्या कृपेने तो जेव्हा परत आपल्या राज्यात आला, तेव्हा सर्व काही पूर्ववत आणि आनंदी झालेले त्याला आढळले. सत्यनारायणाच्या कृपेने त्याने अनेक वर्षे सुखोपभोग घेतले आणि मृत्यूनंतर तो स्वर्गलोकात गेला. अशा प्रकारे, ही श्री सत्यनारायणाची पूजा त्वरित फळ देणारी आहे. जो कोणी अत्यंत भक्तीने आणि श्रद्धेने हे व्रत करेल, देव त्याचे नक्कीच कल्याण करतात आणि तो सर्व दुःखांतून मुक्त होऊन जीवनात परम सुख प्राप्त करतो आणि वैकुंठास जातो ."

॥ इति श्रीस्कंदपुराणे रेवाखंडे सत्यनारायणव्रतकथायां पंचमोऽध्यायः ॥
श्रीसत्यनारायण भगवान की जय ॥

हरये नमः ॥ हरये नमः ॥ हरये नमः ॥