जय जय दीनदयाळा सत्यनारायण श्री सत्यनारायण आरती

जय जय दीनदयाळा सत्यनारायण देवा ॥
पंचारति ओवाळूं श्रीपति तुज भक्तिभावा ॥ धृ ॥

विधियुक्त पूजुनी करिती पुराण श्रवण ॥
परिमलद्रव्यांसहित पुष्पमाळा अर्पून ॥
घृतयुक्तशर्करामिश्रित गोधूमचूर्ण ॥
प्रसाद भक्षण करितां तूं त्यां प्रसन्न नारायण ॥ १ ॥
जय जय दीनदयाळा सत्यनारायण देवा...

शतानंदे विप्रें पूर्वी व्रत हें आचरिलें ॥
दरिद्र दवडुनि अंतीं त्यातें मोक्षपदा नेलें ॥
त्यापासुनि हें व्रत या कलियुगीं सकळां श्रुत झालें ॥
भावार्थें पूजितां सर्वां इच्छित लाधलें ॥ २ ॥
जय जय दीनदयाळा सत्यनारायण देवा...

साधुवैश्यें संततिसाठीं तुजला प्रार्थियलें ॥
इच्छित पुरतां मदांध होऊनि व्रत न आचरिलें ॥
त्या पापानें संकटिं पडुनी दुःखहि भोगीलें ॥
स्मृति हो‍उनि आचरितां व्रत त्या तुवांचि उद्ध्रिलें ॥ ३ ॥
जय जय दीनदयाळा सत्यनारायण देवा...

प्रसाद विसरुनि पतिभेटीला कलावती गेली ॥
क्षोभ तुझा होतांचि तयाची नौका बुडाली ॥
अंगध्वजरायासी यापरि दुःखस्थिति आली ॥
मृतवार्ता शतपुत्रांची सत्वर कर्णीं परिसीली ॥ ४ ॥
जय जय दीनदयाळा सत्यनारायण देवा...

पुनरपि पूजुनि प्रसाद ग्रहण करितां तत्क्षणीं ॥
पतिची नौका तरली देखे कलावती नयनीं ॥
अंगध्वजरायासी पुत्र भेटति येऊनि ॥
ऐसा भक्तां संकटिं पावसी तूं चक्रपाणी ॥ ५ ॥
जय जय दीनदयाळा सत्यनारायण देवा...

अनन्यभावें पूजुनि हें व्रत जेजन आचरती ॥
इच्छित पुरविसि त्यांतें देउनि संतति संपत्ति ॥
संहरसी भवदुरितें सर्वहि बंधने तुटती ॥
राजा रंका समान मानुनि पावसि श्रीपती ॥ ६ ॥
जय जय दीनदयाळा सत्यनारायण देवा...

ऐसा तव व्रतमहिमा अपार वर्णूं मी कैसा ।
भक्तिपुरःसर आचरती त्यां पावसि जगदीशा ।
भक्तांचा कनवाळू कल्पद्रुम तूं सर्वेशा ॥
मोरेश्वरसुत वासुदेव तुज विनवी भवनाशा ॥ ७ ॥
जय जय दीनदयाळा सत्यनारायण देवा...

॥ आरतीचा संपूर्ण अर्थ ॥

ध्रुवपद:
दीनांवर (गरिबांवर) दया करणाऱ्या हे श्री सत्यनारायण देवा, तुमचा जयजयकार असो! हे श्रीपती, आम्ही अत्यंत भक्तीभावाने तुम्हाला पंचारती ओवाळत आहोत.

कडवे १:
जे भक्त विधीपूर्वक तुमची पूजा करून सत्यनारायण कथेची (पुराण) श्रवणभक्ती करतात; तुम्हाला सुगंधी द्रव्ये आणि फुलांच्या माळा अर्पण करतात; आणि तूप, साखर व गव्हाचे पीठ (रवा) एकत्र करून बनवलेला (शिरा) प्रसाद म्हणून ग्रहण करतात, त्या भक्तांवर हे नारायण, तुम्ही नक्की प्रसन्न होता.

कडवे २:
पूर्वी शतानंद नावाच्या एका गरीब ब्राह्मणाने (विप्राने) हे व्रत केले होते. तेव्हा तुम्ही त्याचे दारिद्र्य दूर केले आणि मृत्यूनंतर त्याला मोक्ष प्राप्त करून दिला. तेव्हापासून कलियुगात हे व्रत सर्वांना माहीत (श्रुत) झाले. जे कोणी हे व्रत भक्तीभावाने करतात, त्यांच्या सर्व इच्छा पूर्ण होतात.

कडवे ३:
'साधु' नावाच्या वाण्याने संतती प्राप्तीसाठी तुमची प्रार्थना केली होती. पण इच्छा पूर्ण झाल्यावर तो गर्वाने आंधळा (मदांध) झाला आणि त्याने नवसानुसार तुमचे व्रत केले नाही. या पापातून त्याच्यावर संकटे आली आणि त्याने खूप दुःख भोगले. पण जेव्हा त्याला आपली चूक समजली आणि त्याने पुन्हा तुझे व्रत केले, तेव्हा तूच त्याचा उद्धार केलास.

कडवे ४:
प्रसाद ग्रहण करायचे विसरून कलावती आपल्या पतीला भेटण्यासाठी घाईने गेली. तेव्हा तुझा क्षोभ (राग) झाल्यामुळे तिच्या पतीची नौका समुद्रात बुडाली. तसेच राजा अंगध्वज (तुंगध्वज) यानेही अभिमानाने प्रसाद नाकारला, त्यामुळे त्यालाही दुःखद प्रसंगाला सामोरे जावे लागले आणि त्याच्या शंभर पुत्रांच्या मृत्यूची बातमी त्याला ऐकायला मिळाली.

कडवे ५:
परंतु कलावतीने परत येऊन जेव्हा तुझी पूजा केली आणि प्रसाद ग्रहण केला, तेव्हा तिने आपल्या पतीची नौका पाण्यावर सुखरूप तरंगताना पाहिली. आणि राजा अंगध्वजालाही त्याचे मृत पुत्र पुन्हा जिवंत होऊन भेटले. हे चक्रपाणी (विष्णू), संकटात सापडलेल्या तुझ्या भक्तांना तू असा धावून पावतोस.

कडवे ६:
जे लोक अनन्यभावाने (श्रद्धेने) तुझी पूजा करतात आणि हे व्रत आचरतात, त्यांना तू संतती आणि संपत्ती देऊन त्यांच्या सर्व इच्छा पूर्ण करतोस. तू संसारातील सर्व संकटांचा (भवदुरितें) नाश करतोस आणि भक्तांची सर्व मोहाची बंधने तोडतोस. हे श्रीपती, राजा असो वा रंक (गरीब), तू सर्वांना समान मानून सर्वांवर कृपा करतोस.

कडवे ७:
तुझ्या या व्रताचा महिमा इतका अफाट आहे की मी तो शब्दांत कसा वर्णन करू? जे भक्त भक्तीभावाने हे व्रत करतात, हे जगदीशा, तू त्यांना नक्की पावतोस. हे सर्वेशा, तू भक्तांवर दया करणारा (कनवाळू) साक्षात कल्पवृक्ष (कल्पद्रुम) आहेस. या आरतीचे रचनाकार 'मोरेश्वराचा पुत्र वासुदेव' तुला विनंती करत आहेत की आमच्या या जन्म-मरणाच्या फेऱ्याचा (भवनाशा) नाश कर.